Mierikswortel

Mierikswortel

Scherpe Kruisbloemige

Groenten

Armoracia rusticana

Oorsprong: Oost-Europa

#spicy#immune-system#traditional#condiment#respiratory

✔ Bron van vezels✔ Laag vetgehalte

Wat is dit ingrediënt?

Mierikswortel is een kruisbloemige (Brassicaceae) met een unieke, scherpe smaak door glucosinolaten, vooral sinigrine. Bij het raspen komen vluchtige isothiocyanaten vrij die de slijmvliezen stimuleren - vandaar het 'neusreingende' effect. Allylisothiocyanaat (AITC) is een van de meest onderzochte bioactieve stoffen uit kruisbloemigen. In Oost-Europa is mierikswortel een traditioneel middel bij luchtwegklachten.

Hoe smaakt het?

Intens scherp en bijtend met een vluchtige hitte die door de neus trekt.

Past goed bij:

Combineert goed met rundvleesrode bietroomappel en gerookte vis.

Wist je dat...?
  • Mierikswortel is pas scherp als de wortel wordt geraspt; het intact houden ruikt nauwelijks.
  • De scherpte van mierikswortel zit in vluchtige olieen die verdampen, anders dan de blijvende hitte van chili.

Voedingswaarde & Energie

Per 100g

Mierikswortel zijn caloriearm dankzij natuurlijke voedingsstoffen , gebufferd door vezels.

48 kcal (201 kJ)
3.3g Vezels

1.2gEiwit
11.3gKoolh.
0.7gVet
7.9gSuiker
314mgNatrium

Per 100g

Mineralen

0,4mg IJzer 6mg Calcium 0,8mg Zink 7mg Magnesium 246mg Kalium 2mcg Jodium 2,8mcg Selenium

Vitaminen

0mcg Vitamine A 0,07mg Vitamine B6 0,0mcg Vitamine B12 41mg Vitamine C 0,0mcg Vitamine D 0,0mg Vitamine E 1mcg Vitamine K 57mcg Foliumzuur

Omega-3 vetzuren

0mg DHA 0mg EPA
Meer nutriënten

Spoorelementen

0,06mg Koper 0,13mg Mangaan

Wat zit erin per portie?

1 portie

Folaat goed 28%

Mierikswortel bevat van nature folaat (57 mcg per 100 g).

IJzer een klein beetje 3%
Kalium een beetje 12%
Vitamine C heel veel 51%

Mierikswortel bevat van nature vitamine c (41 mg per 100 g).

Zink een beetje 8%
Selenium een beetje 5%

% van de dagelijkse referentie-inname (DRI)

EU-erkende voedingsclaims
✔ EFSA-claims via nutriënten

Dit ingrediënt bevat nutriënten waarvoor door de EFSA goedgekeurde gezondheidsclaims bestaan (op nutriënt-niveau, niet ingrediënt-specifiek).

Erkende gezondheidsclaims (EU)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem

Bevat 41mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de vermindering van vermoeidheid

Bevat 41mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van de huid

Bevat 41mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan de normale bloedvorming

Bevat 57mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan een normale aminozuursynthese

Bevat 57mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan een normaal homocysteïnemetabolisme

Bevat 57mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan een normale psychologische functie

Bevat 57mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem

Bevat 57mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat speelt een rol bij het proces van celdeling

Bevat 57mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan de groei van het moederlijke weefsel tijdens de zwangerschap

Bevat 57mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van de bloedvaten

Bevat 41mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van het beendergestel

Bevat 41mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van kraakbeen

Bevat 41mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van het tandvlees

Bevat 41mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van de tanden

Bevat 41mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan een normaal energieleverend metabolisme

Bevat 41mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de normale werking van het zenuwstelsel

Bevat 41mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan een normale psychologische functie

Bevat 41mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress

Bevat 41mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de regeneratie van de gereduceerde vorm van vitamine E

Bevat 41mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C verhoogt de ijzerabsorptie

Bevat 41mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem tijdens en na intensieve lichamelijke inspanning

Bevat 41mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Wat wordt onderzocht?
Overig

Isothiocyanaten en bioactiviteit

Isothiocyanaten in mierikswortel worden onderzocht in laboratoriumstudies. Studies tonen interacties met bacteriën en schimmels, met groeiende interesse in voedselconservering.

Onderbouwd door: [1] Ko MO (2016) , [2] Lu Z (2016)

Overig

Sinigrine en bioactiviteit

Sinigrine in mierikswortel wordt onderzocht in preklinische modellen. Laboratoriumstudies tonen activiteit, maar doseringsstudies bij mensen ontbreken nog.

Onderbouwd door: [1] Ko MO (2016) , [3] Conaway CC (2002)

Goede Combinaties (Synergie)

Combineer mierikswortel slim om het effect te versterken:

Synergie
Mierikswortel Mierikswortel Citroen Citroen

Isothiocyanaten + vitamine C: complementaire bioactieve routes

Technisch: Mierikswortel bevat sinigrine en gluconasturtiïne die omgezet worden in allyl- en phenethyl-isothiocyanaten (AITC, PEITC) — bioactieve zwavelverbindingen. Vitamine C uit citroen (53mg/100g) draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem (EFSA-goedgekeurd) en versterkt de neutrofielfunctie. Samen bieden ze bioactieve zwavel- en vitamineroutes.

Wat betekent dit voor jou? Mierikswortel met citroensap is een traditionele combinatie in Oost-Europa. De scherpe isothiocyanaten openen de luchtwegen terwijl vitamine C bijdraagt aan de normale werking van het immuunsysteem.

Complementair
Mierikswortel Mierikswortel Rode Biet Rode Biet

Chrain: enzymen + nitraten voor vertering en nitraat-nitriet-NO route

Technisch: Mierikswortel activeert maagsapafgifte via gastrine via AITC en activeert fase-II enzymen. Rode biet levert 250-300mg nitraat per 100g. Via de nitraat-nitriet-NO route wordt dit omgezet in stikstofmonoxide (NO). Mierikswortel's antioxidanten beschermen ook de nitraten tegen ongewenste oxidatie. Dit is de basis van chrain — een klassiek Joods condiment.

Wat betekent dit voor jou? Geraspte mierikswortel met rode biet (chrain) is al eeuwen een bijgerecht bij vlees in de Oost-Europese keuken. Het activeert maagsapafgifte via gastrine bij eiwitrijke maaltijden én levert nitraat voor de NO-productie.

Activatie
Mierikswortel Mierikswortel Rundvlees Rundvlees

Glucosinolaten stimuleren maagsapproductie en fase-II enzymen

Technisch: Mierikswortel bevat sinigrine die door myrosinase wordt omgezet in allyl isothiocyanaat (AITC) — verantwoordelijk voor de scherpe smaak. AITC activeert maagsapafgifte via gastrine (HCl) via gastrine-afgifte en activeert fase-II enzymen (glutathion-S-transferase, UDP-glucuronosyltransferase) in de lever.

Wat betekent dit voor jou? Mierikswortel bij rundvlees of zalm is een Europese traditie met goede reden. De scherpe smaak activeert je maagsapafgifte via gastrine en helpt bij de vertering van zwaar eiwit. Een klein beetje gaat al een heel eind.

Activatie
Mierikswortel Mierikswortel Zalm Zalm

Glucosinolaten stimuleren maagsapproductie en fase-II enzymen

Technisch: Mierikswortel bevat sinigrine die door myrosinase wordt omgezet in allyl isothiocyanaat (AITC) — verantwoordelijk voor de scherpe smaak. AITC activeert maagsapafgifte via gastrine (HCl) via gastrine-afgifte en activeert fase-II enzymen (glutathion-S-transferase, UDP-glucuronosyltransferase) in de lever.

Wat betekent dit voor jou? Mierikswortel bij rundvlees of zalm is een Europese traditie met goede reden. De scherpe smaak activeert je maagsapafgifte via gastrine en helpt bij de vertering van zwaar eiwit. Een klein beetje gaat al een heel eind.

Recepten met Mierikswortel

Ontdek heerlijke recepten waarin mierikswortel de hoofdrol speelt:

Gebakken Makreel met Aardappelsalade en Mierikswortel 40 min Omega-3 rijke makreel met pittige mierikswortel 667 kcal 36g eiwit 2 synergieën Gegrilde Makreel met Rode Biet en Mierikswortel 25 min Vette vis met aardse biet, frisse citroen en pittige mierikswortelyoghurt 520 kcal 32g eiwit 2 synergieën
In de Keuken

Bewaring

Locatie:Koelkast

Houdbaarheid:2-3 weken (hele wortel), 1 week (geraspt)

Bewaar de hele wortel in een plastic zak in de groentelade. Geraspt mierikswortel snel gebruiken - het verliest binnen dagen zijn pittigheid.

Bereiding

Rasp vlak voor gebruik voor maximale pittigheid. Voeg pas op het laatst toe aan gerechten - verhitten vernietigt de scherpe stoffen. Meng met crème fraîche of room voor mierikswortelroomsaus.

Omrekenen

15g= 1 el

Vervangers

wasabi 1:0.5 Vergelijkbare scherpte

Slim klaarmaken

1Rasp mierikswortel pas vlak voor gebruik; de scherpte verdampt snel.

2Voeg een scheutje azijn toe aan geraspte mierikswortel om de scherpte te fixeren.

Waarom?

Azijn stopt de enzymatische reactie die de scherpte afbreekt.

3Rasp mierikswortel in een goed geventileerde ruimte; de dampen zijn scherp.

Af te raden / Waarschuwingen

Mierikswortel zijn zeer veilig, maar er zijn wetenschappelijke aandachtspunten:

Maagzweren of Gastritis Ernstig

De scherpe stoffen irriteren het maagslijmvlies en kunnen zweren verergeren

Advies:

Vermijd bij maagproblemen. Eet altijd met voedsel, nooit op lege maag.

Schildklierproblemen Matig

Bevat goitrogenen die bij hoge consumptie de schildklier kunnen beïnvloeden

Advies:

Normale culinaire hoeveelheden zijn veilig. Bij ernstige schildklierproblemen overleggen met arts.

Kinderen onder 4 jaar Matig

Te scherp en prikkelend voor jonge kinderen

Advies:

Niet geven aan kinderen onder 4 jaar

Traditioneel gebruik

Mediterraans

Grieks en Europees kruidengebruik

De oude Grieken waardeerden mierikswortel al om zijn scherpe smaak. In de Europese keukentraditie werd het eeuwenlang als kruidenaccent bij vlees- en visgerechten gebruikt.

Samenvatting

Mierikswortel bevat krachtige isothiocyanaten (AITC) die intensief onderzocht worden. Een pittige smaakmaker die traditioneel in de Oost-Europese keuken wordt gebruikt. Gebruik vers geraspt voor maximaal effect; potje-mierikswortel verliest snel zijn kracht. Combineer traditioneel met rosbief of gerookte vis. Vermijd bij maagproblemen!

Wetenschappelijke Bronnen [1] Ko MO, Kim MB, Lim SB (2016) Relationship between Chemical Structure and Antimicrobial Activities of Isothiocyanates from Cruciferous Vegetables against Oral Pathogens. Journal of microbiology and biotechnology Onderzoek: Activiteit van isothiocyanaten uit kruisbloemigen tegen orale bacteriën Review PMID: 27586534 [2] Lu Z, Dockery CR, Crosby M, et al. (2016) Antibacterial Activities of Wasabi against Escherichia coli O157:H7 and Staphylococcus aureus Frontiers in microbiology Onderzoek: Mierikswortel essentiële olie: activiteiten tegen bacteriën en biofilms Review PMID: 27708622 [3] Conaway CC, Yang YM, Chung FL (2002) Isothiocyanates as cancer chemopreventive agents: their biological activities and metabolism in rodents and humans. Current drug metabolism Onderzoek: Role of isothiocyanates in cancer chemoprevention Review PMID: 12083319

Deze informatie is educatief bedoeld en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg een arts of diëtist voor persoonlijk advies.