Mierikswortel
Scherpe Kruisbloemige
Wat is dit ingrediënt?
Mierikswortel is een kruisbloemige (Brassicaceae) met een unieke, scherpe smaak door glucosinolaten, vooral sinigrine. Bij het raspen komen vluchtige isothiocyanaten vrij die de slijmvliezen stimuleren - vandaar het 'neusreingende' effect. Allylisothiocyanaat (AITC) is een van de meest onderzochte bioactieve stoffen uit kruisbloemigen. In Oost-Europa is mierikswortel een traditioneel middel bij luchtwegklachten.
Hoe smaakt het?
Intens scherp en bijtend met een vluchtige hitte die door de neus trekt.
Past goed bij:
Combineert goed met rundvleesrode bietroomappel en gerookte vis.
Wist je dat...?
- Mierikswortel is pas scherp als de wortel wordt geraspt; het intact houden ruikt nauwelijks.
- De scherpte van mierikswortel zit in vluchtige olieen die verdampen, anders dan de blijvende hitte van chili.
Voedingswaarde & Energie
Per 100g
Mierikswortel zijn caloriearm dankzij natuurlijke voedingsstoffen , gebufferd door vezels.
Per 100g
Mineralen
Vitaminen
Omega-3 vetzuren
Meer nutriënten
Spoorelementen
Wat zit erin per portie?
1 portie
Mierikswortel bevat van nature folaat (57 mcg per 100 g).
Mierikswortel bevat van nature vitamine c (41 mg per 100 g).
% van de dagelijkse referentie-inname (DRI)
EU-erkende voedingsclaims
Dit ingrediënt bevat nutriënten waarvoor door de EFSA goedgekeurde gezondheidsclaims bestaan (op nutriënt-niveau, niet ingrediënt-specifiek).
Erkende gezondheidsclaims (EU)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem
Bevat 41mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de vermindering van vermoeidheid
Bevat 41mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van de huid
Bevat 41mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Folate EU 432/2012
Folaat draagt bij aan de normale bloedvorming
Bevat 57mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)
Folate EU 432/2012
Folaat draagt bij aan een normale aminozuursynthese
Bevat 57mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)
Folate EU 432/2012
Folaat draagt bij aan een normaal homocysteïnemetabolisme
Bevat 57mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)
Folate EU 432/2012
Folaat draagt bij aan een normale psychologische functie
Bevat 57mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)
Folate EU 432/2012
Folaat draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem
Bevat 57mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)
Folate EU 432/2012
Folaat speelt een rol bij het proces van celdeling
Bevat 57mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)
Folate EU 432/2012
Folaat draagt bij aan de groei van het moederlijke weefsel tijdens de zwangerschap
Bevat 57mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van de bloedvaten
Bevat 41mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van het beendergestel
Bevat 41mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van kraakbeen
Bevat 41mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van het tandvlees
Bevat 41mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van de tanden
Bevat 41mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan een normaal energieleverend metabolisme
Bevat 41mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de normale werking van het zenuwstelsel
Bevat 41mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan een normale psychologische functie
Bevat 41mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress
Bevat 41mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de regeneratie van de gereduceerde vorm van vitamine E
Bevat 41mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C verhoogt de ijzerabsorptie
Bevat 41mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem tijdens en na intensieve lichamelijke inspanning
Bevat 41mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Wat wordt onderzocht?
Isothiocyanaten en bioactiviteit
Isothiocyanaten in mierikswortel worden onderzocht in laboratoriumstudies. Studies tonen interacties met bacteriën en schimmels, met groeiende interesse in voedselconservering.
Onderbouwd door: [1] Ko MO (2016) , [2] Lu Z (2016)
Sinigrine en bioactiviteit
Sinigrine in mierikswortel wordt onderzocht in preklinische modellen. Laboratoriumstudies tonen activiteit, maar doseringsstudies bij mensen ontbreken nog.
Onderbouwd door: [1] Ko MO (2016) , [3] Conaway CC (2002)
Goede Combinaties (Synergie)
Combineer mierikswortel slim om het effect te versterken:
Isothiocyanaten + vitamine C: complementaire bioactieve routes
Technisch: Mierikswortel bevat sinigrine en gluconasturtiïne die omgezet worden in allyl- en phenethyl-isothiocyanaten (AITC, PEITC) — bioactieve zwavelverbindingen. Vitamine C uit citroen (53mg/100g) draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem (EFSA-goedgekeurd) en versterkt de neutrofielfunctie. Samen bieden ze bioactieve zwavel- en vitamineroutes.
Wat betekent dit voor jou? Mierikswortel met citroensap is een traditionele combinatie in Oost-Europa. De scherpe isothiocyanaten openen de luchtwegen terwijl vitamine C bijdraagt aan de normale werking van het immuunsysteem.
Chrain: enzymen + nitraten voor vertering en nitraat-nitriet-NO route
Technisch: Mierikswortel activeert maagsapafgifte via gastrine via AITC en activeert fase-II enzymen. Rode biet levert 250-300mg nitraat per 100g. Via de nitraat-nitriet-NO route wordt dit omgezet in stikstofmonoxide (NO). Mierikswortel's antioxidanten beschermen ook de nitraten tegen ongewenste oxidatie. Dit is de basis van chrain — een klassiek Joods condiment.
Wat betekent dit voor jou? Geraspte mierikswortel met rode biet (chrain) is al eeuwen een bijgerecht bij vlees in de Oost-Europese keuken. Het activeert maagsapafgifte via gastrine bij eiwitrijke maaltijden én levert nitraat voor de NO-productie.
Glucosinolaten stimuleren maagsapproductie en fase-II enzymen
Technisch: Mierikswortel bevat sinigrine die door myrosinase wordt omgezet in allyl isothiocyanaat (AITC) — verantwoordelijk voor de scherpe smaak. AITC activeert maagsapafgifte via gastrine (HCl) via gastrine-afgifte en activeert fase-II enzymen (glutathion-S-transferase, UDP-glucuronosyltransferase) in de lever.
Wat betekent dit voor jou? Mierikswortel bij rundvlees of zalm is een Europese traditie met goede reden. De scherpe smaak activeert je maagsapafgifte via gastrine en helpt bij de vertering van zwaar eiwit. Een klein beetje gaat al een heel eind.
Glucosinolaten stimuleren maagsapproductie en fase-II enzymen
Technisch: Mierikswortel bevat sinigrine die door myrosinase wordt omgezet in allyl isothiocyanaat (AITC) — verantwoordelijk voor de scherpe smaak. AITC activeert maagsapafgifte via gastrine (HCl) via gastrine-afgifte en activeert fase-II enzymen (glutathion-S-transferase, UDP-glucuronosyltransferase) in de lever.
Wat betekent dit voor jou? Mierikswortel bij rundvlees of zalm is een Europese traditie met goede reden. De scherpe smaak activeert je maagsapafgifte via gastrine en helpt bij de vertering van zwaar eiwit. Een klein beetje gaat al een heel eind.
Recepten met Mierikswortel
Ontdek heerlijke recepten waarin mierikswortel de hoofdrol speelt:
Gebakken Makreel met Aardappelsalade en Mierikswortel 40 min Omega-3 rijke makreel met pittige mierikswortel
Gegrilde Makreel met Rode Biet en Mierikswortel 25 min Vette vis met aardse biet, frisse citroen en pittige mierikswortelyoghurt
In de Keuken
Bewaring
Locatie:Koelkast
Houdbaarheid:2-3 weken (hele wortel), 1 week (geraspt)
Bewaar de hele wortel in een plastic zak in de groentelade. Geraspt mierikswortel snel gebruiken - het verliest binnen dagen zijn pittigheid.
Bereiding
Rasp vlak voor gebruik voor maximale pittigheid. Voeg pas op het laatst toe aan gerechten - verhitten vernietigt de scherpe stoffen. Meng met crème fraîche of room voor mierikswortelroomsaus.
Omrekenen
Vervangers
Slim klaarmaken
1Rasp mierikswortel pas vlak voor gebruik; de scherpte verdampt snel.
2Voeg een scheutje azijn toe aan geraspte mierikswortel om de scherpte te fixeren.
Waarom?
Azijn stopt de enzymatische reactie die de scherpte afbreekt.
3Rasp mierikswortel in een goed geventileerde ruimte; de dampen zijn scherp.
Af te raden / Waarschuwingen
Mierikswortel zijn zeer veilig, maar er zijn wetenschappelijke aandachtspunten:
Maagzweren of Gastritis Ernstig
De scherpe stoffen irriteren het maagslijmvlies en kunnen zweren verergeren
Advies:
Vermijd bij maagproblemen. Eet altijd met voedsel, nooit op lege maag.
Schildklierproblemen Matig
Bevat goitrogenen die bij hoge consumptie de schildklier kunnen beïnvloeden
Advies:
Normale culinaire hoeveelheden zijn veilig. Bij ernstige schildklierproblemen overleggen met arts.
Kinderen onder 4 jaar Matig
Te scherp en prikkelend voor jonge kinderen
Advies:
Niet geven aan kinderen onder 4 jaar
Traditioneel gebruik
Mediterraans
Grieks en Europees kruidengebruik
De oude Grieken waardeerden mierikswortel al om zijn scherpe smaak. In de Europese keukentraditie werd het eeuwenlang als kruidenaccent bij vlees- en visgerechten gebruikt.
Samenvatting
Mierikswortel bevat krachtige isothiocyanaten (AITC) die intensief onderzocht worden. Een pittige smaakmaker die traditioneel in de Oost-Europese keuken wordt gebruikt. Gebruik vers geraspt voor maximaal effect; potje-mierikswortel verliest snel zijn kracht. Combineer traditioneel met rosbief of gerookte vis. Vermijd bij maagproblemen!