Artisjok
Rijk aan Cynarine en Inuline
Wat is dit ingrediënt?
Artisjok (Cynara scolymus) is een van de oudste kruidenplanten, al gebruikt door de oude Egyptenaren en Grieken. Het geheim zit in cynarine, een bittere stof geconcentreerd in de bladeren die wordt onderzocht in relatie tot de galproductie en mogelijke effecten op de lever. Studies tonen aan dat artisjokextract wordt onderzocht in relatie tot het lipidemetabolisme, met effecten op cholesterolniveaus van 18-22% in sommige onderzoeken, en mogelijke effecten op de lever worden verder bestudeerd. Artisjok bevat ook inuline, waardoor het een dubbele prebiotische én werking in relatie tot de lever heeft. Het hoge antioxidantgehalte (ORAC-score van 9.400) maakt het een van de meest antioxidantrijke groenten. De 'hart' van de artisjok (de bodem) is het eetbare deel, terwijl de bladeren traditioneel worden toegepast.
Hoe smaakt het?
Subtiel nootachtig en licht zoet met een delicate, iets bittere ondertoon.
Past goed bij:
Combineert goed met citroenknoflookparmezaanolijfolie en munt.
Soorten
Globe Artisjok
Grote, ronde koppen, meest voorkomend
Baby Artisjok
Klein, volledig eetbaar, geen 'hooi'
Paarse Artisjok
Italiaanse variëteit, zoeter, meer anthocyanen
Wist je dat...?
- De artisjok is eigenlijk een ongebloeide bloemknop van een distelplant.
- De oude Grieken en Romeinen beschouwden artisjokken als een delicatesse.
Voedingswaarde & Energie
Per 100g
Artisjok zijn caloriearm dankzij natuurlijke voedingsstoffen , gebufferd door vezels.
Per 100g
Mineralen
Vitaminen
Omega-3 vetzuren
Meer nutriënten
B-Vitaminen
Spoorelementen
Wat zit erin per portie?
1 portie
Artisjok bevat van nature folaat (68 mcg per 100 g).
Artisjok bevat van nature vitamine c (20 mg per 100 g).
Artisjok bevat van nature vitamine k (18 mcg per 100 g).
% van de dagelijkse referentie-inname (DRI)
EU-erkende voedingsclaims
Dit ingrediënt bevat nutriënten waarvoor door de EFSA goedgekeurde gezondheidsclaims bestaan (op nutriënt-niveau, niet ingrediënt-specifiek).
Erkende gezondheidsclaims (EU)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem
Bevat 20mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de vermindering van vermoeidheid
Bevat 20mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van de huid
Bevat 20mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Folate EU 432/2012
Folaat draagt bij aan de normale bloedvorming
Bevat 68mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)
Folate EU 432/2012
Folaat draagt bij aan een normale aminozuursynthese
Bevat 68mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)
Folate EU 432/2012
Folaat draagt bij aan een normaal homocysteïnemetabolisme
Bevat 68mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)
Folate EU 432/2012
Folaat draagt bij aan een normale psychologische functie
Bevat 68mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)
Folate EU 432/2012
Folaat draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem
Bevat 68mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)
Folate EU 432/2012
Folaat speelt een rol bij het proces van celdeling
Bevat 68mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)
Folate EU 432/2012
Folaat draagt bij aan de groei van het moederlijke weefsel tijdens de zwangerschap
Bevat 68mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van de bloedvaten
Bevat 20mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van het beendergestel
Bevat 20mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van kraakbeen
Bevat 20mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van het tandvlees
Bevat 20mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van de tanden
Bevat 20mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan een normaal energieleverend metabolisme
Bevat 20mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de normale werking van het zenuwstelsel
Bevat 20mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan een normale psychologische functie
Bevat 20mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress
Bevat 20mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de regeneratie van de gereduceerde vorm van vitamine E
Bevat 20mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C verhoogt de ijzerabsorptie
Bevat 20mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem tijdens en na intensieve lichamelijke inspanning
Bevat 20mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_k EU 432/2012
Vitamine K draagt bij aan een normale bloedstolling
Bevat 18mcg/100g (drempel: ≥11.25mcg/100g)
Vitamin_k EU 432/2012
Vitamine K draagt bij aan het behoud van normale botten
Bevat 18mcg/100g (drempel: ≥11.25mcg/100g)
Wat wordt onderzocht?
Cynarine en leverondersteuning
Cynarine in artisjokken wordt onderzocht op mogelijke effecten op de lever en de galproductie. Klinische studies tonen veelbelovende resultaten bij spijsverteringsklachten, maar grotere trials zijn nodig.
Onderbouwd door: [2] Elsayed Elgarawany G (2020) , [3] Speroni E (2003)
Polyfenolen en antioxidantcapaciteit
Artisjokken bevatten hoge concentraties polyfenolen die worden onderzocht op hun antioxidantwerking. In-vitrostudies laten veelbelovende resultaten zien, maar klinisch bewijs is nog beperkt.
Onderbouwd door: [1] Wider (2013) , [2] Elsayed Elgarawany G (2020)
Goede Combinaties (Synergie)
Combineer artisjok slim om het effect te versterken:
Artisjok 
Citroen Vitamine C beschermt cynarine tegen oxidatie
Technisch: Artisjok bevat cynarine en chlorogeenzuur — polyfenolen die snel oxideren bij blootstelling aan lucht (bruinverkleuring). Vitamine C uit citroen (53mg/100g) fungeert als reductor die deze polyfenolen in hun actieve vorm houdt. Daarnaast versterkt ascorbinezuur de choleretica werking van cynarine op de gal.
Wat betekent dit voor jou? Besprenkel artisjokken met citroensap direct na het snijden. Dit voorkomt niet alleen bruinverkleuring maar houdt ook de werkzame stoffen intact. Klassiek in de Mediterrane keuken.
Artisjok 
Knoflook Dubbele leverondersteuning via cynarine en allicine
Technisch: Artisjok's cynarine is betrokken bij galvorming en stabiliseert levercelmembranen (membraanstabiliserend). Knoflook's allicine en diallyl disulfide activeren fase-II enzymen (glutathion-S-transferase) in de lever via het Nrf2-pad. Samen bieden ze complementaire leverondersteuning: cynarine via galstimulatie, allicine via Nrf2-gemedieerde fase-II enzyminductie.
Wat betekent dit voor jou? Artisjok met knoflookboter is een culinaire klassieker die ook je lever dubbel ondersteunt. Cynarine is betrokken bij galvorming, allicine activeert fase-II enzymen. Ideaal als voorgerecht.
Artisjok 
Olijfolie Maximale galstimulatie voor vetvertering
Technisch: Artisjok bevat cynarine en chlorogeenzuur die de galproductie (choleretisch effect) met 127% stimuleren. Olijfolie activeert cholecystokinine (CCK) afgifte, waardoor de galblaas contraheert en gal naar de darm afgeeft. Samen optimaliseren ze vetvertering en cholesterolafvoer.
Wat betekent dit voor jou? Dip artisjokblaadjes in olijfolie-dressing — je stimuleert zo galproductie én galafgifte tegelijk. Ideaal als voorgerecht voor vetrijke maaltijden.
Recepten met Artisjok
Ontdek heerlijke recepten waarin artisjok de hoofdrol speelt:
Artisjok Quinoa Lunch 25 min Mediterrane quinoasalade met artisjok 
340 kcal 
10g eiwit 2 synergieën 
Artisjoksoep met Selderij, Spinazie en Citroen 36 min Fluweelzacht, fris en kruidig groen 121 kcal 3g eiwit 2 synergieën 
Salade van Artisjok, Asperge en Avocado 23 min Citroenfris, groen en fluweelzacht 300 kcal 6g eiwit 2 synergieën 
In de Keuken
Bewaring
Locatie:Koelkast
Houdbaarheid:5-7 dagen in koelkast
Bewaar in plastic zak of vochtige doek. Aangesneden artisjok verkleurt snel - besprenkel met citroensap.
Bereiding
Stomen of koken tot blaadjes makkelijk loskomen (30-45 min). Eet met citroensap of olijfolie-dip. BESTE SYNERGIE: de vetten in olijfolie activeren de gal die artisjok stimuleert.
Omrekenen
Vervangers
Slim klaarmaken
1Wrijf snijvlakken in met citroen om verkleuring te voorkomen.
Waarom?
Citroenzuur vertraagt de oxidatie van het vruchtvlees.
2Verwijder het hooi in het hart met een lepel voor het serveren.
Waarom?
Het hooi is oneetbaar en vezelig.
3Kook artisjokken in water met een scheutje citroensap.
Af te raden / Waarschuwingen
Artisjok zijn zeer veilig, maar er zijn wetenschappelijke aandachtspunten:
Galstenen Ernstig
Artisjok stimuleert galproductie, wat galstenen kan mobiliseren
Advies:
Bij bekende galstenen: VERMIJD artisjok of overleg met arts. Kan galkolieken uitlokken
Galwegobstructie Ernstig
Verhoogde galproductie is contraproductief bij obstructie
Advies:
Bij galwegproblemen: niet gebruiken zonder medisch advies
Composieten-allergie Matig
Artisjok behoort tot de composietenfamilie (net als kamille, goudsbloem)
Advies:
Bij allergie voor kamille, goudsbloem of paardenbloem: wees voorzichtig met artisjok
Traditioneel gebruik
Mediterraans
Grieks-Romeins traditioneel gebruik
De oude Grieken en Romeinen aten artisjokken als spijsverteringsmiddel en levertonicum. Plinius de Oudere beschreef het als een van de duurste tuingewassen.
Samenvatting
Artisjok is rijk aan cynarine en inuline. Cynarine is een bitterstof, onderzocht in relatie tot de galproductie. BESTE SYNERGIE: eet met olijfolie - het vet activeert de galstroom. Vermijd bij galstenen! Pro-tip: het artisjokhart is lekker, maar artisjokbladextract-supplementen worden ook onderzocht.