Zwarte Bonen

Zwarte Bonen

Donkere bonen met vezels en plantaardig eiwit

Peulvruchten

Phaseolus vulgaris (black turtle)

Oorsprong: Midden- en Zuid-Amerika

#antioxidant#mexican-cuisine#high-fiber#vegan

✔ Hoog vezelgehalte✔ Hoog eiwitgehalte✔ Vetvrij✔ Laag natriumgehalte

Wat is dit ingrediënt?

Zwarte bonen danken hun donkere schil aan polyfenolen, waaronder anthocyaninen. Die pigmenten geven de bonen hun diepe kleur en maken ze interessant in voedingskundig onderzoek naar peulvruchten en plantpigmenten.

In de keuken zijn zwarte bonen vooral geliefd door hun combinatie van vezels, plantaardig eiwit en een stevige textuur. Daardoor vormen ze een vullende basis voor burrito’s, chili, soepen, salades en veggieburgers. In combinatie met rijst of maïs vullen de aminozuurprofielen elkaar mooi aan, een traditionele en praktische combinatie in veel Latijns-Amerikaanse gerechten.

Het donkere kookvocht is ook waardevol: het bevat kleur- en smaakstoffen uit de schil en geeft extra diepte aan stoofgerechten, chili en bonensoepen.

Hoe smaakt het?

Stevig en aards met een rijke, licht zoete smaak en romig binnenste.

Past goed bij:

Combineert goed met komijnlimoenkorianderavocado en chipotle.

Wist je dat...?
  • Zwarte bonen zijn al meer dan 7.000 jaar een basisvoedsel in Midden- en Zuid-Amerika.
  • De zwarte kleur komt van anthocyaninen, dezelfde pigmentgroep die ook blauwe bessen hun kleur geeft.

Voedingswaarde & Energie

Per 100g

Zwarte Bonen leveren energie dankzij natuurlijke voedingsstoffen , gebufferd door vezels.

132 kcal (552 kJ)
30 GI (Laag)
8.7g Vezels

8.9gEiwit
23.7gKoolh.
0.5gVet
1mgNatrium

Per 100g

Mineralen

2,1mg IJzer 27mg Calcium 1,1mg Zink 70mg Magnesium 355mg Kalium 1,2mcg Selenium

Vitaminen

0mcg Vitamine A 0,10mg Vitamine B6 0,0mcg Vitamine B12 0mg Vitamine C 0,0mcg Vitamine D 0,2mg Vitamine E 6mcg Vitamine K 149mcg Foliumzuur

Omega-3 vetzuren

0mg DHA 0mg EPA
Meer nutriënten

B-Vitaminen

0,08mg Thiamine (B1) 0,06mg Riboflavine (B2) 0,3mg Niacine (B3) 0,05mg Pantotheenzuur (B5) 3,4mcg Biotine (B7)

Spoorelementen

0,20mg Koper 0,40mg Mangaan 140mg Fosfor

Lage GI betekent dat de bloedsuikerspiegel niet snel piekt.

Wat zit erin per portie?

1 portie (droog)

IJzer een beetje 9%

Zwarte bonen bevatten van nature ijzer (2.1 mg per 100 g).

Magnesium een beetje 11%

Zwarte bonen bevatten van nature magnesium (70 mg per 100 g).

Fosfor een beetje 12%

Zwarte bonen bevatten van nature fosfor (140 mg per 100 g).

Kalium een beetje 11%

Zwarte bonen bevatten van nature kalium (355 mg per 100 g).

Folaat veel 45%

Zwarte bonen bevatten van nature folaat (149 mcg per 100 g).

Mangaan een beetje 12%

Zwarte bonen bevatten van nature mangaan (0.4 mg per 100 g).

Koper een beetje 12%

Zwarte bonen bevatten van nature koper (0.2 mg per 100 g).

Zink een beetje 7%
Vitamine B6 een klein beetje 4%

% van de dagelijkse referentie-inname (DRI)

EU-erkende voedingsclaims
✔ EFSA-claims via nutriënten

Dit ingrediënt bevat nutriënten waarvoor door de EFSA goedgekeurde gezondheidsclaims bestaan (op nutriënt-niveau, niet ingrediënt-specifiek).

Erkende gezondheidsclaims (EU)

Magnesium EU 432/2012

Magnesium draagt bij aan de normale spierfunctie

Bevat 70mg/100g (drempel: ≥56.25mg/100g)

Magnesium EU 432/2012

Magnesium draagt bij aan de vermindering van vermoeidheid

Bevat 70mg/100g (drempel: ≥56.25mg/100g)

Magnesium EU 432/2012

Magnesium draagt bij aan de normale werking van het zenuwstelsel

Bevat 70mg/100g (drempel: ≥56.25mg/100g)

Iron EU 432/2012

IJzer draagt bij aan een normaal energieleverend metabolisme

Bevat 2.1mg/100g (drempel: ≥2.1mg/100g)

Iron EU 432/2012

IJzer draagt bij aan de vermindering van vermoeidheid

Bevat 2.1mg/100g (drempel: ≥2.1mg/100g)

Potassium EU 432/2012

Kalium draagt bij aan het behoud van een normale bloeddruk

Bevat 355mg/100g (drempel: ≥300mg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan de normale bloedvorming

Bevat 149mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan een normale aminozuursynthese

Bevat 149mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan een normaal homocysteïnemetabolisme

Bevat 149mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan een normale psychologische functie

Bevat 149mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem

Bevat 149mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat speelt een rol bij het proces van celdeling

Bevat 149mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan de groei van het moederlijke weefsel tijdens de zwangerschap

Bevat 149mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Phosphorus EU 432/2012

Fosfor draagt bij aan een normaal energieleverend metabolisme

Bevat 140mg/100g (drempel: ≥105mg/100g)

Phosphorus EU 432/2012

Fosfor draagt bij aan de normale werking van celmembranen

Bevat 140mg/100g (drempel: ≥105mg/100g)

Phosphorus EU 432/2012

Fosfor draagt bij aan het behoud van normale botten

Bevat 140mg/100g (drempel: ≥105mg/100g)

Phosphorus EU 432/2012

Fosfor draagt bij aan het behoud van normale tanden

Bevat 140mg/100g (drempel: ≥105mg/100g)

Magnesium EU 432/2012

Magnesium draagt bij aan een normaal energieleverend metabolisme

Bevat 70mg/100g (drempel: ≥56.25mg/100g)

Magnesium EU 432/2012

Magnesium draagt bij aan het elektrolytenevenwicht

Bevat 70mg/100g (drempel: ≥56.25mg/100g)

Magnesium EU 432/2012

Magnesium draagt bij aan een normale eiwitsynthese

Bevat 70mg/100g (drempel: ≥56.25mg/100g)

Magnesium EU 432/2012

Magnesium draagt bij aan een normale psychologische functie

Bevat 70mg/100g (drempel: ≥56.25mg/100g)

Magnesium EU 432/2012

Magnesium draagt bij aan het behoud van normale botten

Bevat 70mg/100g (drempel: ≥56.25mg/100g)

Magnesium EU 432/2012

Magnesium draagt bij aan het behoud van normale tanden

Bevat 70mg/100g (drempel: ≥56.25mg/100g)

Magnesium EU 432/2012

Magnesium speelt een rol bij het proces van celdeling

Bevat 70mg/100g (drempel: ≥56.25mg/100g)

Iron EU 432/2012

IJzer draagt bij aan een normale cognitieve functie

Bevat 2.1mg/100g (drempel: ≥2.1mg/100g)

Iron EU 432/2012

IJzer draagt bij aan de normale vorming van rode bloedcellen en hemoglobine

Bevat 2.1mg/100g (drempel: ≥2.1mg/100g)

Iron EU 432/2012

IJzer draagt bij aan een normaal zuurstoftransport in het lichaam

Bevat 2.1mg/100g (drempel: ≥2.1mg/100g)

Iron EU 432/2012

IJzer draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem

Bevat 2.1mg/100g (drempel: ≥2.1mg/100g)

Iron EU 432/2012

IJzer speelt een rol bij het proces van celdeling

Bevat 2.1mg/100g (drempel: ≥2.1mg/100g)

Copper EU 432/2012

Koper draagt bij aan het behoud van normaal bindweefsel

Bevat 0.2mg/100g (drempel: ≥0.15mg/100g)

Copper EU 432/2012

Koper draagt bij aan een normaal energieleverend metabolisme

Bevat 0.2mg/100g (drempel: ≥0.15mg/100g)

Copper EU 432/2012

Koper draagt bij aan de normale werking van het zenuwstelsel

Bevat 0.2mg/100g (drempel: ≥0.15mg/100g)

Copper EU 432/2012

Koper draagt bij aan een normale haarpigmentatie

Bevat 0.2mg/100g (drempel: ≥0.15mg/100g)

Copper EU 432/2012

Koper draagt bij aan een normaal ijzertransport in het lichaam

Bevat 0.2mg/100g (drempel: ≥0.15mg/100g)

Copper EU 432/2012

Koper draagt bij aan een normale huidpigmentatie

Bevat 0.2mg/100g (drempel: ≥0.15mg/100g)

Copper EU 432/2012

Koper draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem

Bevat 0.2mg/100g (drempel: ≥0.15mg/100g)

Copper EU 432/2012

Koper draagt bij aan de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress

Bevat 0.2mg/100g (drempel: ≥0.15mg/100g)

Manganese EU 432/2012

Mangaan draagt bij aan een normaal energieleverend metabolisme

Bevat 0.4mg/100g (drempel: ≥0.3mg/100g)

Manganese EU 432/2012

Mangaan draagt bij aan het behoud van normale botten

Bevat 0.4mg/100g (drempel: ≥0.3mg/100g)

Manganese EU 432/2012

Mangaan draagt bij aan de normale vorming van bindweefsel

Bevat 0.4mg/100g (drempel: ≥0.3mg/100g)

Manganese EU 432/2012

Mangaan draagt bij aan de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress

Bevat 0.4mg/100g (drempel: ≥0.3mg/100g)

Potassium EU 432/2012

Kalium draagt bij aan de normale werking van het zenuwstelsel

Bevat 355mg/100g (drempel: ≥300mg/100g)

Potassium EU 432/2012

Kalium draagt bij aan een normale spierfunctie

Bevat 355mg/100g (drempel: ≥300mg/100g)

Wat wordt onderzocht?
Overig

Zwarte bonen en anthocyanen

De pigmenten in de schil van zwarte bonen worden onderzocht in voedingskundig laboratoriumonderzoek. In-vitrostudies meten onder meer antioxidatieve capaciteit, terwijl opname en verandering na koken nog verder worden bestudeerd.

Onderbouwd door: [1] Xu BJ (2007)

Spijsvertering

Zwarte bonen en fermentatie in de darm

Resistent zetmeel en oligosachariden in zwarte bonen worden onderzocht vanwege hun rol in fermentatieprocessen in de dikke darm. Studies kijken onder meer naar de vorming van korteketenvetzuren na consumptie van peulvruchten.

Onderbouwd door: [1] Xu BJ (2007) , [2] Sánchez-Tapia M (2020)

Goede Combinaties (Synergie)

Combineer zwarte bonen slim om het effect te versterken:

Complementair
Zwarte Bonen Zwarte Bonen Aardappel Aardappel

Complete eiwitcombinatie door lysine + methionine

Technisch: Aardappelen bevatten 2g eiwit per 100g met methionine als sterk aminozuur maar lysine als limiterend. Zwarte bonen leveren 21g eiwit per 100g met hoog lysine (1.5g/100g) maar laag methionine. Door complementatie ontstaat een compleet aminozuurprofiel met een PDCAAS van 0.90+ — vergelijkbaar met dierlijk eiwit.

Wat betekent dit voor jou? Aardappel met bonen is een klassieke Latijns-Amerikaanse combinatie die een compleet eiwit levert. Ideaal voor vegetariërs — geen vlees nodig om aan alle aminozuren te komen.

Complementair
Zwarte Bonen Zwarte Bonen Maïs Maïs

Complete aminozuurprofiel door lysine + tryptofaan complementatie

Technisch: Maïs mist lysine (limiterend aminozuur, 0.26g/100g) maar bevat voldoende methionine (0.20g) en tryptofaan (0.07g). Zwarte bonen zijn rijk aan lysine (1.5g/100g) maar arm aan methionine. Samen bereiken ze een PDCAAS van 0.85+ — vergelijkbaar met dierlijk eiwit. Dit is de biochemische basis van millennia Meso-Amerikaanse voeding.

Wat betekent dit voor jou? Maïstortilla met zwarte bonen — al millennia de basis van de Mexicaanse keuken. Samen vormen ze een compleet eiwit zonder vlees. Voeg limoen toe voor extra vitamine C en ijzeropname.

Complementair
Zwarte Bonen Zwarte Bonen Volkoren Tortilla Volkoren Tortilla

Complete eiwitcombinatie + gezonde vetten

Technisch: Volkoren tarwe bevat methionine en cysteïne maar is arm aan lysine. Zwarte bonen zijn rijk aan lysine (1.5g per 100g) maar arm aan zwavelhoudende aminozuren. Samen vormen ze een compleet eiwitprofiel — de biochemische basis van de Mexicaanse burrito. Avocado levert 15g enkelvoudig onverzadigde vetten die de opname van vetoplosbare vitamines (A, D, E, K) uit alle ingrediënten verhogen.

Wat betekent dit voor jou? De Mexicaanse burrito met volkoren tortilla, zwarte bonen en avocado is een voedingskundig complete maaltijd. De bonen vullen het eiwit van de tarwe aan, en de avocado zorgt dat je de vitamines opneemt. Voeg tomaat toe voor vitamine C en extra ijzeropname.

Absorptie 3×
Zwarte Bonen Zwarte Bonen Koriander Koriander

Latijns-Amerikaanse combinatie: vitamine C verhoogt ijzeropname

Technisch: Zwarte bonen bevatten 2.1mg ijzer per 100g gekookt plus anthocyanen (dezelfde antioxidanten als blauwe bessen). Verse koriander bevat 27mg vitamine C per 100g die ijzerabsorptie verhoogt. De polyfenolen in beide ingrediënten versterken elkaars antioxidante werking.

Wat betekent dit voor jou? Garneer je zwarte bonenschotel altijd met verse koriander — dit is waarom het een standaard in de Mexicaanse keuken is.

Complementair
Zwarte Bonen Zwarte Bonen Rijst Rijst

Complete eiwitcombinatie in frijoles negros

Technisch: Zwarte bonen zijn rijk aan lysine (1.5g per 100g) maar arm aan methionine — het limiterende aminozuur in peulvruchten. Rijst levert methionine en cysteïne maar mist lysine. Samen bereiken ze een PDCAAS van ~0.9, vergelijkbaar met ei. Zwarte bonen bevatten ook anthocyanen (dezelfde antioxidanten als blauwe bessen).

Wat betekent dit voor jou? Zwarte bonen met rijst (frijoles negros con arroz) is het nationale gerecht van Cuba, Brazilië en heel Latijns-Amerika. Dit is niet alleen traditie maar ook optimale voeding — compleet eiwit, vezels, antioxidanten en langzame energie. Voeg koriander en limoen toe voor extra vitamine C.

Recepten met Zwarte Bonen

Ontdek heerlijke recepten waarin zwarte bonen de hoofdrol speelt:

Caribische Jerk Kip met Rijst en Bonen 65 min Gekruide kip met kokosrijst en zwarte bonen 868 kcal 57g eiwit 1 synergieën Cubaanse Moros y Cristianos Bowl 40 min Zwarte bonen en rijst met sofrito, avocado en bakbanaan 750 kcal 19g eiwit 2 synergieën Huevos Rancheros 25 min Mexicaans ontbijt met gepocheerde eieren en zwarte bonen 420 kcal 22g eiwit 1 synergieën Latijns-Amerikaanse Quinoa Salade met Chipotle en Mais 35 min Rokerige quinoa salade met zoete mais en pittige chipotle 533 kcal 18g eiwit 1 synergieën Mexicaanse Burrito Bowl 45 min Alles van een burrito, maar dan in een kom 620 kcal 42g eiwit 1 synergieën Mexicaanse Burrito Wrap 20 min Gekruide zwarte bonen met bruine rijst, verse pico de gallo en gepureerde avocado 480 kcal 18g eiwit 1 synergieën
In de Keuken

Bewaring

Locatie:Voorraadkast

Houdbaarheid:1-2 jaar (droog) / 2-4 dagen (gekookt in koelkast)

Bereiding

Droog: week 8-12 uur, of kook 2 minuten kort voor en laat 1 uur staan. Kook daarna 60-90 minuten zacht. Voeg zout pas tegen het einde toe. Bewaar het kookvocht voor chili, soepen en stoofgerechten.

Omrekenen

240g= 1 kopje

Vervangers

kidney-bonen 1:1 Vergelijkbare textuur

Slim klaarmaken

1Week zwarte bonen 8-12 uur in koud water.

2Kook zwarte bonen zachtjes op laag vuur gedurende 60-90 minuten.

Waarom?

Zacht koken houdt de bonen heel en de schil intact.

3Gebruik het donkere kookvocht als je extra kleur en smaak wilt in soep of chili.

Waarom?

Het kookvocht bevat kleur- en smaakstoffen uit de schil.

Af te raden / Waarschuwingen

Zwarte Bonen zijn zeer veilig, maar er zijn wetenschappelijke aandachtspunten:

Gasvorming Matig

Oligosachariden in zwarte bonen kunnen door darmbacteriën worden gefermenteerd.

Advies:

Week goed, spoel af en kook volledig gaar. Voeg komijn of epazote toe en bouw porties rustig op.

Traditioneel gebruik

Inheems

Meso-Amerikaans basisvoedsel

Zwarte bonen worden al meer dan 7000 jaar in Midden- en Zuid-Amerika verbouwd. In Azteekse en Maya-keukens waren ze een belangrijk basisvoedsel naast maïs, pompoen en chili.

Samenvatting

Stevig, vullend en ideaal voor burrito’s, chili, salades of als basis voor veggieburgers. Zwarte bonen leveren vezels en plantaardig eiwit, met een aardse smaak en romige binnenkant. Tip: bewaar het donkere kookvocht voor extra smaak in soepen en stoofgerechten.

Wetenschappelijke Bronnen [1] Xu BJ, Yuan SH, Chang SK (2007) Comparative analyses of phenolic composition, antioxidant capacity, and color of cool season legumes and other selected food legumes Journal of food science Onderzoek naar pigmenten en antioxidatieve activiteit van zwarte bonen vergeleken met andere peulvruchten Review PMID: 17995859 [2] Sánchez-Tapia M, Hernández-Velázquez I, Pichardo-Ontiveros E, et al. (2020) Black beans and insulin response Nutrients Onderzoek naar zwarte bonen en insulinerespons Review PMID: 32340138

Deze informatie is educatief bedoeld en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg een arts of diëtist voor persoonlijk advies.