Sperziebonen

Sperziebonen

De Groene Klassieker

Groenten

Phaseolus vulgaris

Oorsprong: Centraal- en Zuid-Amerika (oorsprong), nu wereldwijd geteeld

#bone-health#low-calorie#kids-friendly#easy-veg

✔ Hoog eiwitgehalte✔ Vetvrij✔ Laag natriumgehalte

Wat is dit ingrediënt?

Sperziebonen (ook wel prinsessenbonen) zijn botanisch peulvruchten, maar in de keuken tellen ze als groente: licht, knapperig en snel klaar. Ze leveren vezels, folaat en vitamine K, en bevatten ook silicium—een spoormineraal dat betrokken is bij bindweefsel (collageen) en botmatrix. Groot verschil met gedroogde bonen: sperziebonen hebben veel minder calorieën en zijn (mits goed gekookt) doorgaans lichter verteerbaar.

Hoe smaakt het?

Fris, grassig en licht zoet met een stevige, knapperige bite.

Past goed bij:

Combineert goed met knoflookamandelcitroenspek en sjalot.

Wist je dat...?
  • Sperziebonen komen oorspronkelijk uit Midden-Amerika en werden 7.000 jaar geleden al gekweekt.
  • Sperziebonen heten in het Frans 'haricots verts', wat letterlijk 'groene bonen' betekent.

Voedingswaarde & Energie

Per 100g

Sperziebonen zijn caloriearm dankzij natuurlijke voedingsstoffen , gebufferd door vezels.

31 kcal (130 kJ)
2.7g Vezels

1.8gEiwit
7gKoolh.
0.2gVet
6mgNatrium

Per 100g

Mineralen

1,0mg IJzer 37mg Calcium 0,2mg Zink 25mg Magnesium 211mg Kalium 1mcg Jodium 0,6mcg Selenium

Vitaminen

35mcg Vitamine A 0,14mg Vitamine B6 0,0mcg Vitamine B12 12mg Vitamine C 0,0mcg Vitamine D 0,4mg Vitamine E 43mcg Vitamine K 33mcg Foliumzuur

Omega-3 vetzuren

0mg DHA 0mg EPA
Meer nutriënten

B-Vitaminen

0,09mg Thiamine (B1) 0,11mg Riboflavine (B2) 0,7mg Niacine (B3) 0,05mg Pantotheenzuur (B5) 0,7mcg Biotine (B7)

Spoorelementen

0,07mg Koper 0,20mg Mangaan 39mg Fosfor

Wat zit erin per portie?

1 portie

Vitamine K heel veel 57%

Sperziebonen bevat van nature vitamine k (43 mcg per 100 g).

Vitamine C goed 15%

Sperziebonen bevat van nature vitamine c (12.2 mg per 100 g).

Mangaan een beetje 10%
Folaat goed 17%

Sperziebonen bevat van nature folaat (33 mcg per 100 g).

IJzer een beetje 7%
Kalium een beetje 11%
Magnesium een beetje 7%
Calcium een beetje 5%

% van de dagelijkse referentie-inname (DRI)

EU-erkende voedingsclaims
✔ EFSA-claims via nutriënten

Dit ingrediënt bevat nutriënten waarvoor door de EFSA goedgekeurde gezondheidsclaims bestaan (op nutriënt-niveau, niet ingrediënt-specifiek).

Erkende gezondheidsclaims (EU)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem

Bevat 12.2mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de vermindering van vermoeidheid

Bevat 12.2mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van de huid

Bevat 12.2mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan de normale bloedvorming

Bevat 33mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan een normale aminozuursynthese

Bevat 33mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan een normaal homocysteïnemetabolisme

Bevat 33mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan een normale psychologische functie

Bevat 33mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem

Bevat 33mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat speelt een rol bij het proces van celdeling

Bevat 33mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan de groei van het moederlijke weefsel tijdens de zwangerschap

Bevat 33mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van de bloedvaten

Bevat 12.2mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van het beendergestel

Bevat 12.2mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van kraakbeen

Bevat 12.2mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van het tandvlees

Bevat 12.2mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van de tanden

Bevat 12.2mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan een normaal energieleverend metabolisme

Bevat 12.2mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de normale werking van het zenuwstelsel

Bevat 12.2mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan een normale psychologische functie

Bevat 12.2mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress

Bevat 12.2mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de regeneratie van de gereduceerde vorm van vitamine E

Bevat 12.2mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C verhoogt de ijzerabsorptie

Bevat 12.2mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem tijdens en na intensieve lichamelijke inspanning

Bevat 12.2mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_k EU 432/2012

Vitamine K draagt bij aan een normale bloedstolling

Bevat 43mcg/100g (drempel: ≥11.25mcg/100g)

Vitamin_k EU 432/2012

Vitamine K draagt bij aan het behoud van normale botten

Bevat 43mcg/100g (drempel: ≥11.25mcg/100g)

Wat wordt onderzocht?
Metabool

Vezels en bloedsuikerbeheer

De combinatie van vezels en lage glycemische index in sperziebonen wordt onderzocht in relatie tot bloedsuikerbeheer. Observationele studies ondersteunen peulgroenten als onderdeel van een bloedsuikervriendelijk dieet.

Onderbouwd door: [2] Lima GPP (2017) , [1] Jugdaohsingh R (2007)

Overig

Vitamine K en silicium voor botten

Het vitamine K-gehalte en silicium in sperziebonen worden onderzocht in relatie tot botdichtheid. Epidemiologische studies suggereren associaties, maar specifiek bewijs voor sperziebonen is beperkt.

Onderbouwd door: [1] Jugdaohsingh R (2007)

Goede Combinaties (Synergie)

Combineer sperziebonen slim om het effect te versterken:

Absorptie
Sperziebonen Sperziebonen Amandelen Amandelen

Betere opname van vitamine K door vetten uit amandelen

Technisch: Sperziebonen bevatten 43μg vitamine K per 100g (36% ADH) en folaat (33μg). Amandelen leveren 50g vetten per 100g (waarvan 32g enkelvoudig onverzadigd) plus 25.6mg vitamine E. De vetten zijn essentieel voor opname van vetoplosbare vitamine K, met tot 3x hogere biobeschikbaarheid.

Wat betekent dit voor jou? Sperziebonen amandine (met geschaafde amandelen) is een Franse klassieker die ook wetenschappelijk slim is. De amandelen maken de vitamine K uit sperziebonen pas goed opneembaar.

Absorptie
Sperziebonen Sperziebonen Amandelpasta Amandelpasta

Betere opname van vitamine K door vetten uit amandelen

Technisch: Sperziebonen bevatten 43μg vitamine K per 100g (36% ADH) en folaat (33μg). Amandelen leveren 50g vetten per 100g (waarvan 32g enkelvoudig onverzadigd) plus 25.6mg vitamine E. De vetten zijn essentieel voor opname van vetoplosbare vitamine K, met tot 3x hogere biobeschikbaarheid.

Wat betekent dit voor jou? Sperziebonen amandine (met geschaafde amandelen) is een Franse klassieker die ook wetenschappelijk slim is. De amandelen maken de vitamine K uit sperziebonen pas goed opneembaar.

Absorptie
Sperziebonen Sperziebonen Citroen Citroen

Vitamine C verbetert ijzeropname uit sperziebonen

Technisch: Sperziebonen bevatten 1.0mg niet-heem ijzer per 100g en folaat (33μg). Niet-heem ijzer heeft een lage biobeschikbaarheid (2-5%). Vitamine C uit citroen (53mg/100g) reduceert Fe³⁺ naar Fe²⁺ en vormt oplosbare chelaten die de opname verdrievoudigen. Vitamine C beschermt ook het labile folaat tegen oxidatief verval.

Wat betekent dit voor jou? Besprenkel sperziebonen met citroensap voor betere ijzer- en folaatopname. Simpel maar effectief, vooral voor vegetariërs die afhankelijk zijn van plantaardig ijzer.

Absorptie
Sperziebonen Sperziebonen Olijfolie Olijfolie

Vet essentieel voor opname van vitamine K uit sperziebonen

Technisch: Sperziebonen bevatten 43μg vitamine K per 100g (36% ADH) — vitamine K draagt bij aan de normale bloedstolling en de instandhouding van normale botten (EFSA-goedgekeurd). Vitamine K is vetoplosbaar en wordt opgenomen via galzout-micellen. Olijfolie beïnvloedt galafgifte en levert vetten voor micelvorming, waardoor K-absorptie 3x stijgt.

Wat betekent dit voor jou? Sauteer sperziebonen in olijfolie of serveer met een dressing. Zonder vet neem je de vitamine K nauwelijks op.

Recepten met Sperziebonen

Ontdek heerlijke recepten waarin sperziebonen de hoofdrol speelt:

Forel uit de Oven met Citroen, Kruiden en Groenten 35 min Hele forel met dille en zoete aardappel uit één ovenschaal 600 kcal 40g eiwit 2 synergieën Indiase Upma met Groenten en Cashew 25 min Hartelijk Zuid-Indiaas griesmeel bowl met cashewnoten 529 kcal 15g eiwit 1 synergieën Indonesische Gado-Gado met Pindasaus & Tempeh 35 min Indonesische salade met gebakken tempeh, groenten, ei en romige pindasaus 742 kcal 34g eiwit 2 synergieën Spaanse Arroz con Pollo met Groenten en Saffraan 50 min Goudgele eenpanrijst met malse kip, paprika, sperziebonen en saffraan 740 kcal 40g eiwit 2 synergieën Thaise Groene Papaya Salade (Som Tam) 20 min Pittige Thaise salade met papaya, pinda's en limoen 180 kcal 6g eiwit 1 synergieën Thaise Rode Curry met Kokosmelk, Kip & Jasmijnrijst 45 min Romige rode curry met malse kip, aubergine en sperziebonen 782 kcal 38g eiwit 1 synergieën
In de Keuken

Bewaring

Locatie:Koelkast

Houdbaarheid:3-5 dagen

Bewaar in de groentela. Niet wassen vóór opslag. Slappe bonen: 10 min in ijswater.

Bereiding

Uiteinden afsnijden. Kook 6–8 min in ruim water of stoom 7–9 min. Daarna kort koud spoelen voor kleur (optioneel).

Omrekenen

125g= 1 kopje

Vervangers

asperges 1:1 Elegantere variant

Slim klaarmaken

1Knip alleen het steeleinde af; de puntjes hoeven er niet af.

2Kook sperziebonen 4-5 minuten tot al dente en dompel ze in ijswater.

Waarom?

IJswater stopt het gaarproces en behoudt de heldergroene kleur.

3Roerbak sperziebonen op hoog vuur met knoflook voor een knapperig resultaat.

Af te raden / Waarschuwingen

Sperziebonen zijn zeer veilig, maar er zijn wetenschappelijke aandachtspunten:

Lectines (Phasin) Ernstig

Rauw of onvoldoende verhit kunnen bepaalde lectines maag-darmklachten geven

Advies:

Altijd goed verhitten: minimaal 5–10 minuten doorkoken of gaar stomen

Traditioneel gebruik

Inheems

Inheems Amerikaans landbouwgewas

Sperziebonen werden al duizenden jaren door inheemse volkeren in de Amerika's verbouwd als onderdeel van het 'Drie Zusters' polycultuur-systeem.

Samenvatting

Simpel, gezond en altijd koken. Houd ze beetgaar: groener, zoeter en met meer bite. Top met een beetje olijfolie, citroen en zout, of roerbak kort met knoflook.

Wetenschappelijke Bronnen [1] Jugdaohsingh R (2007) Silicon: A potent nutrient for bone health The journal of nutrition, health & aging Onderzoek: Silicon: A potent nutrient for bone health Review PMID: 17435952 [2] Lima GPP, Costa SM, Monaco KA, et al. (2017) Bioactive compounds in green beans International journal of food sciences and nutrition Onderzoek: Bioactive compounds in green beans Review PMID: 28502202

Deze informatie is educatief bedoeld en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg een arts of diëtist voor persoonlijk advies.