Quinoa
Andeszaad met mild nootachtige smaak, plantaardig eiwit en magnesium
Wat is dit ingrediënt?
Quinoa (Chenopodium quinoa) is botanisch gezien geen graan, maar een zaad uit de amarantenfamilie, verwant aan onder meer spinazie en biet. In de Andeskeuken wordt quinoa al eeuwen gebruikt in pap, soepen, stoofgerechten, salades en eenvoudige dagelijkse maaltijden. De Inca's noemden het vaak 'chisaya mama', de moeder van alle granen, een naam die vooral de culturele en landbouwkundige waarde van dit gewas weerspiegelt.
Quinoa valt culinair op door zijn korte kooktijd, lichte beet en mild nootachtige smaak. Het bevat van nature eiwit met alle 9 essentiële aminozuren, wat bijzonder is voor een plantaardiger basisproduct. Daarnaast bevat quinoa onder meer magnesium, folaat, fosfor, mangaan en koper. De buitenste laag bevat saponinen: natuurlijke plantstoffen die bitter kunnen smaken en daarom vóór het koken meestal worden weggespoeld.
Hoe smaakt het?
Licht nootachtig en grassig, met een subtiele bitterheid en een kleine knapperige beet wanneer de korrels luchtig gekookt zijn.
Past goed bij:
Combineert goed met avocadolimoenkorianderzwarte bonengeroosterde groentenfeta en frisse yoghurtdressings.
Wist je dat...?
- De Inca's noemden quinoa 'chisaya mama', vaak vertaald als 'moeder van alle granen'.
- Quinoa is botanisch gezien geen graan maar een zaad, verwant aan spinazie en bieten.
- De Verenigde Naties riepen 2013 uit tot het Internationaal Jaar van de Quinoa.
Voedingswaarde & Energie
Per 100g
Quinoa leveren energie dankzij natuurlijke voedingsstoffen , gebufferd door vezels.
Per 100g
Mineralen
Vitaminen
Omega-3 vetzuren
Meer nutriënten
B-Vitaminen
Spoorelementen
Lage GI betekent dat de bloedsuikerspiegel niet snel piekt.
Wat zit erin per portie?
1 portie (droog)
Quinoa bevat van nature folaat (42 mcg per 100 g).
Quinoa bevat van nature magnesium (64 mg per 100 g).
Quinoa bevat van nature vitamine E (2,4 mg per 100 g).
Quinoa bevat van nature selenium (8,5 mcg per 100 g).
Quinoa bevat van nature fosfor (152 mg per 100 g).
Quinoa bevat van nature mangaan (1,09 mg per 100 g).
Quinoa bevat van nature koper (0,19 mg per 100 g).
% van de dagelijkse referentie-inname (DRI)
EU-erkende voedingsclaims
Dit ingrediënt bevat nutriënten waarvoor door EFSA geautoriseerde gezondheidsclaims bestaan op nutriëntniveau, niet als quinoa-specifieke claim.
Erkende gezondheidsclaims (EU)
Magnesium EU 432/2012
Magnesium draagt bij aan de normale spierfunctie
Bevat 64mg/100g (drempel: ≥56.25mg/100g)
Magnesium EU 432/2012
Magnesium draagt bij aan de vermindering van vermoeidheid
Bevat 64mg/100g (drempel: ≥56.25mg/100g)
Magnesium EU 432/2012
Magnesium draagt bij aan de normale werking van het zenuwstelsel
Bevat 64mg/100g (drempel: ≥56.25mg/100g)
Folate EU 432/2012
Folaat draagt bij aan de normale bloedvorming
Bevat 42mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)
Folate EU 432/2012
Folaat draagt bij aan een normale aminozuursynthese
Bevat 42mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)
Folate EU 432/2012
Folaat draagt bij aan een normaal homocysteïnemetabolisme
Bevat 42mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)
Folate EU 432/2012
Folaat draagt bij aan een normale psychologische functie
Bevat 42mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)
Folate EU 432/2012
Folaat draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem
Bevat 42mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)
Folate EU 432/2012
Folaat speelt een rol bij het proces van celdeling
Bevat 42mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)
Folate EU 432/2012
Folaat draagt bij aan de groei van het moederlijke weefsel tijdens de zwangerschap
Bevat 42mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)
Vitamin_e EU 432/2012
Vitamine E draagt bij aan de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress
Bevat 2.4mg/100g (drempel: ≥1.8mg/100g)
Phosphorus EU 432/2012
Fosfor draagt bij aan een normaal energieleverend metabolisme
Bevat 152mg/100g (drempel: ≥105mg/100g)
Phosphorus EU 432/2012
Fosfor draagt bij aan de normale werking van celmembranen
Bevat 152mg/100g (drempel: ≥105mg/100g)
Phosphorus EU 432/2012
Fosfor draagt bij aan het behoud van normale botten
Bevat 152mg/100g (drempel: ≥105mg/100g)
Phosphorus EU 432/2012
Fosfor draagt bij aan het behoud van normale tanden
Bevat 152mg/100g (drempel: ≥105mg/100g)
Magnesium EU 432/2012
Magnesium draagt bij aan een normaal energieleverend metabolisme
Bevat 64mg/100g (drempel: ≥56.25mg/100g)
Magnesium EU 432/2012
Magnesium draagt bij aan het elektrolytenevenwicht
Bevat 64mg/100g (drempel: ≥56.25mg/100g)
Magnesium EU 432/2012
Magnesium draagt bij aan een normale eiwitsynthese
Bevat 64mg/100g (drempel: ≥56.25mg/100g)
Magnesium EU 432/2012
Magnesium draagt bij aan een normale psychologische functie
Bevat 64mg/100g (drempel: ≥56.25mg/100g)
Magnesium EU 432/2012
Magnesium draagt bij aan het behoud van normale botten
Bevat 64mg/100g (drempel: ≥56.25mg/100g)
Magnesium EU 432/2012
Magnesium draagt bij aan het behoud van normale tanden
Bevat 64mg/100g (drempel: ≥56.25mg/100g)
Magnesium EU 432/2012
Magnesium speelt een rol bij het proces van celdeling
Bevat 64mg/100g (drempel: ≥56.25mg/100g)
Copper EU 432/2012
Koper draagt bij aan het behoud van normaal bindweefsel
Bevat 0.19mg/100g (drempel: ≥0.15mg/100g)
Copper EU 432/2012
Koper draagt bij aan een normaal energieleverend metabolisme
Bevat 0.19mg/100g (drempel: ≥0.15mg/100g)
Copper EU 432/2012
Koper draagt bij aan de normale werking van het zenuwstelsel
Bevat 0.19mg/100g (drempel: ≥0.15mg/100g)
Copper EU 432/2012
Koper draagt bij aan een normale haarpigmentatie
Bevat 0.19mg/100g (drempel: ≥0.15mg/100g)
Copper EU 432/2012
Koper draagt bij aan een normaal ijzertransport in het lichaam
Bevat 0.19mg/100g (drempel: ≥0.15mg/100g)
Copper EU 432/2012
Koper draagt bij aan een normale huidpigmentatie
Bevat 0.19mg/100g (drempel: ≥0.15mg/100g)
Copper EU 432/2012
Koper draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem
Bevat 0.19mg/100g (drempel: ≥0.15mg/100g)
Copper EU 432/2012
Koper draagt bij aan de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress
Bevat 0.19mg/100g (drempel: ≥0.15mg/100g)
Manganese EU 432/2012
Mangaan draagt bij aan een normaal energieleverend metabolisme
Bevat 1.09mg/100g (drempel: ≥0.3mg/100g)
Manganese EU 432/2012
Mangaan draagt bij aan het behoud van normale botten
Bevat 1.09mg/100g (drempel: ≥0.3mg/100g)
Manganese EU 432/2012
Mangaan draagt bij aan de normale vorming van bindweefsel
Bevat 1.09mg/100g (drempel: ≥0.3mg/100g)
Manganese EU 432/2012
Mangaan draagt bij aan de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress
Bevat 1.09mg/100g (drempel: ≥0.3mg/100g)
Selenium EU 432/2012
Seleen draagt bij aan het behoud van normaal haar
Bevat 8.5mcg/100g (drempel: ≥8.25mcg/100g)
Selenium EU 432/2012
Seleen draagt bij aan het behoud van normale nagels
Bevat 8.5mcg/100g (drempel: ≥8.25mcg/100g)
Selenium EU 432/2012
Seleen draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem
Bevat 8.5mcg/100g (drempel: ≥8.25mcg/100g)
Selenium EU 432/2012
Seleen draagt bij aan een normale schildklierfunctie
Bevat 8.5mcg/100g (drempel: ≥8.25mcg/100g)
Selenium EU 432/2012
Seleen draagt bij aan een normale spermatogenese
Bevat 8.5mcg/100g (drempel: ≥8.25mcg/100g)
Selenium EU 432/2012
Seleen draagt bij aan de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress
Bevat 8.5mcg/100g (drempel: ≥8.25mcg/100g)
Wat wordt onderzocht?
Quinoa en bioactieve plantstoffen
Saponinen, flavonoïden en andere verbindingen in quinoa worden onderzocht in laboratorium-, dier- en voedingsstudies. De literatuur beschrijft vooral samenstelling, verwerking, biobeschikbaarheid en mogelijke rollen binnen een gevarieerd voedingspatroon; goed opgezette humane interventiestudies blijven beperkter.
Onderbouwd door: [2] Graf (2015) , [1] Vega-Gálvez (2010)
Quinoa als bron van plantaardig eiwit
Het aminozuurprofiel van quinoa wordt bestudeerd binnen plantaardige voeding, met aandacht voor lysine, zwavelhoudende aminozuren, verteerbaarheid en vergelijking met gangbare granen. Daardoor is quinoa interessant voor recepten waarin variatie in plantaardige eiwitbronnen belangrijk is.
Onderbouwd door: [2] Graf (2015)
Goede Combinaties (Synergie)
Combineer quinoa slim om het effect te versterken:
Probiotica + prebiotische vezels: synbiotische combinatie
Technisch: Kimchi bevat levende Lactobacillus-stammen (L. plantarum, L. brevis) met probiotische werking. Quinoa bevat resistent zetmeel dat onverteerd de dikke darm bereikt en daar als prebioticum dient — voedsel voor de probiotische bacteriën. Deze synbiotische combinatie vergroot de overleving van lactobacillen in de darm met 2-4x vergeleken met probiotica alleen.
Wat betekent dit voor jou? Serveer kimchi over een quinoa bowl — de quinoa voedt letterlijk de goede bacteriën uit de kimchi, zodat ze langer overleven in je darmen.
Vet verhoogt opname van quinoa's vetoplosbare vitamines
Technisch: Quinoa bevat vitamine E (2.4mg/100g), bètacaroteen en andere carotenoïden die vetoplosbaar zijn. Avocado bevat 15g gezonde vetten die micelvorming in de darm stimuleren en absorptie van deze vitamines met 3-5x verhogen. Ook levert avocado extra kalium (485mg).
Wat betekent dit voor jou? Voeg avocado toe aan je quinoa-salade of bowl. Dit verhoogt niet alleen de verzadiging door de vetten maar ook de voedingsopname.
Vitamine C verhoogt ijzeropname uit quinoa met 3-6x
Technisch: Quinoa bevat 1.5mg non-heem ijzer per 100g gekookt. Non-heem ijzer heeft lage biobeschikbaarheid (5-12%). Vitamine C uit citroen (53mg/100g) reduceert Fe³⁺ naar Fe²⁺ en voorkomt binding aan fytaten, waardoor absorptie 3-6x stijgt. Dit is de basis van tabbouleh-stijl quinoa salades.
Wat betekent dit voor jou? Maak quinoa-tabbouleh met vers citroensap, peterselie, tomaat en komkommer. Het citroensap maakt het niet alleen frisser maar maximaliseert ook de ijzeropname.
Vitamine C verhoogt ijzeropname uit quinoa met 3-6x
Technisch: Quinoa bevat 1.5mg non-heem ijzer per 100g gekookt. Non-heem ijzer heeft lage biobeschikbaarheid (5-12%). Vitamine C uit citroen (53mg/100g) reduceert Fe³⁺ naar Fe²⁺ en voorkomt binding aan fytaten, waardoor absorptie 3-6x stijgt. Dit is de basis van tabbouleh-stijl quinoa salades.
Wat betekent dit voor jou? Maak quinoa-tabbouleh met vers citroensap, peterselie, tomaat en komkommer. Het citroensap maakt het niet alleen frisser maar maximaliseert ook de ijzeropname.
Versterkt eiwitprofiel: methionine + lysine compleet
Technisch: Quinoa bevat al alle essentiële aminozuren maar is relatief laag in methionine. Kikkererwten zijn rijk aan lysine maar arm aan methionine. Samen vormen ze een optimaal compleet eiwitprofiel met PDCAAS dicht bij 1.0. Deze combinatie is traditioneel in Noord-Afrikaanse en Midden-Oosterse keukens.
Wat betekent dit voor jou? Serveer quinoa met geroosterde kikkererwten of hummus. Dit geeft je een complete plantaardige eiwitbron vergelijkbaar met vlees of vis.
Complete maaltijd met alle aminozuren en ijzer
Technisch: Quinoa bevat alle 9 essentiële aminozuren met 14g eiwit per 100g (droog) — uniek voor een pseudograan. Spinazie levert 2.7mg non-heem ijzer per 100g plus 28mg vitamine C die de ijzerabsorptie uit zowel quinoa als spinazie verhoogt door Fe³⁺ → Fe²⁺ reductie. Spinazie's foliumzuur (194μg per 100g) complementeert quinoa's mineralenprofiel.
Wat betekent dit voor jou? Quinoa-spinaziesalade is een van de meest complete plantaardige maaltijden. De vitamine C in spinazie zorgt dat je het ijzer uit beide ingrediënten daadwerkelijk opneemt. Voeg citroensap toe voor nog meer effect.
Verbetert opname van quercetine uit quinoa
Technisch: Quinoa bevat quercetine (tot 36mg per 100g) en kaempferol, beide krachtige flavonoïden met lage biobeschikbaarheid (25-50%). Piperine uit zwarte peper remt glucuronidering in de darm — het proces dat flavonoïden inactiveert voor uitscheiding. Dit verhoogt de biobeschikbaarheid van quercetine met 30-50%, vergelijkbaar met het bekende piperine-curcumine effect.
Wat betekent dit voor jou? Maal verse zwarte peper over je quinoa-gerechten. Net zoals peper curcuma activeert, doet het hetzelfde voor quinoa's antioxidanten. Een simpele maalbeurt peper maakt je quinoa significant gezonder.
Recepten met Quinoa
Ontdek heerlijke recepten waarin quinoa de hoofdrol speelt:
Artisjok Quinoa Lunch 25 min Mediterrane quinoasalade met artisjok
Falafel Bowl met Hummus en Tahinidressing 25 min Mediterrane bowl met warme en frisse lagen
Gebakken Tonijn met Quinoa en Chimichurri 35 min Tonijnsteak met quinoa en frisse chimichurri van peterselie en citroen
Geroosterde Bloemkool Bowl met Kikkererwten en Tahini 45 min Krokante ovengroenten met kruidige kikkererwten
Gevulde Paprika met Gehakt, Quinoa en Feta 50 min Kleurrijke ovenschotel met kruidige gehaktvulling en verkruimelde feta
Griekse Kip Quinoa Bowl 45 min Gegrilde kip, fluffy quinoa en Griekse smaken
In de Keuken
Bewaring
Locatie:Voorraadkast
Houdbaarheid:2-3 jaar (ongeopend), 1 jaar (geopend)
Bewaar quinoa in een luchtdichte pot op een koele, droge en donkere plek, weg van vocht en sterke geuren.
Bereiding
Spoel eerst goed af, breng met water aan de kook, zet het vuur laag en laat ongeveer 15 minuten zachtjes garen tot het water is opgenomen. Laat daarna kort afgedekt rusten en maak los met een vork.
Omrekenen
Vervangers
Slim klaarmaken
1Spoel quinoa grondig af onder koud water voor het koken.
Waarom?
Dit verwijdert saponinen die een bittere smaak kunnen geven.
2Gebruik meestal een verhouding van 1:1,5 tot 1:2 quinoa tot water, afhankelijk van hoe stevig je de korrels wilt.
3Quinoa is gaar als de kiempjes zichtbaar worden als kleine spiralen en de korrels los en licht doorschijnend zijn.
Af te raden / Waarschuwingen
Quinoa zijn zeer veilig, maar er zijn wetenschappelijke aandachtspunten:
Saponine-gevoeligheid Licht
Sommige mensen kunnen gevoelig reageren op saponinen, vooral wanneer quinoa niet goed is afgespoeld.
Advies:
Spoel quinoa altijd grondig onder koud water en kook volgens de aanwijzingen; kies eventueel voor voorgewassen quinoa.
Traditioneel gebruik
Inheems
Inca's en de 'moeder van alle granen'
In Andesgemeenschappen had quinoa een belangrijke plaats in landbouw, rituelen en dagelijkse maaltijden. De uitdrukking 'chisaya mama' benadrukt vooral de culturele betekenis van het gewas, dat goed past bij hooggelegen akkers en eenvoudige, voedzame keuken.
Samenvatting
Quinoa is een veelzijdig basisproduct voor kommen, salades, soepen en warme bijgerechten. Het bevat van nature eiwit met alle essentiële aminozuren, is glutenvrij en levert onder meer magnesium, folaat, fosfor, mangaan en koper. Spoel de korrels goed af om bittere saponinen te verwijderen en kook ze meestal in 1 deel quinoa op 1,5 tot 2 delen water tot de kiempjes zichtbaar worden.